Алматыда жүктілік кезінде тіс жұлу: қауіпсіздік, мерзімдер, ерекшеліктер

Сурет қашан міндетті

Тісті жұлу алдында рентген әрдайым дерлік жасалады. Себебі қарапайым: түбір қисық болуы, төменгі жақ каналына немесе гаймор қуысына жақын жатуы мүмкін. Кейде пациент білмейтін артық түбірлер кездеседі. Мұның бәрі тек суретте көрінеді. Егер тәж бұзылып, түбір сүйекке бұрышпен кетсе, дәрігер күшті қайда бағыттау керектігін түсінуі керек. Ретинирленген, яғни шықпаған тістер — бөлек жағдай. Мұнда нысаналы сурет жеткіліксіз, көлемді көрініс қажет. Конусты-сәулелі томограф үш өлшемді бейне береді және тістің жақтағы орнын көрсетеді. Жүктілік кезінде сәулелік диагностика ерекше мұқият жоспарланады. Суреттің құны әдетте жалпы емдеу жоспарына кіреді, оны қабылдау кезінде нақтылайды. Зерттеу қажеттілігі туралы шешімді дәрігер клиникалық көрініске сүйене отырып қабылдайды.

Зерттеу кезіндегі қорғаныс шаралары

Сәулелік диагностикаға баламалар

Рентгенге толық балама жоқ. Қарап тексеру мен зондтау кейбір ақпарат береді, бірақ сүйектегі тамырды көрсетпейді. Интраоральді сканер тәж мен жұмсақ тіндердің бедерін түсіреді, ол ортопедия үшін пайдалы, бірақ тамырларды бағалау үшін емес. Стоматологияда ультрадыбыстық зерттеу шектеулі қолданылады. Кейде дәрігер сәулелік диагностика рұқсат етілгенше тісті жұлуды кейінге қалдыра алады. Диагностикадан үнемдеу қымбатқа түседі, әсіресе тамыр мұрын қуысына кетсе немесе сынса. Жүктілік кезінде әдісті таңдау акушер-гинекологпен келісіледі. Кейбір жағдайларда жүктілікке дейін жасалған сурет жеткілікті, егер ол жаңа болса және тістің қазіргі жағдайын көрсетсе. Түпкілікті шешім дәрігерге қалады. Қорқыныштан суреттен бас тарту — түсінікті ұстаным, бірақ тамырдың бейнесіз хирург соқыр жұмыс істейді. Сонда фрагменттің ұяда қалуы және қабынудың қайталануы қаупі жоғары.

Үшінші молярлардың анатомиялық ерекшеліктері

Сегіздіктер ең соңғы болып шығады, сол кезде тіс доғасы қалыптасып қойған. Оларға орын көбінесе қалмайды, сондықтан тіс жақ сүйегінде қалады немесе қисайып шығады. Мұндай тістердің тамырлары иілген, біріккен, қосымша тармақтары бар болуы мүмкін. Кейде олар нерв өтетін төменгі жақ каналына жақын орналасады. Қасында — жоғарғы жақтағы мұрын қуысының жұқа қабырғасы. Сондықтан араласудың қарапайымдылығы алдамшы: суретте көрінетін нәрсе мен процесте анықталатын нәрсе өзгеше болуы мүмкін. Конустық-сәулелік томограф көлемдік көрініс береді және операция барысын жоспарлауға көмектеседі. Жүкті әйелдерде физиологиялық фактор қосылады: эстроген мен прогестеронның жоғары деңгейі қызыл иекті босаңсытып, қан кетуге және қабынуға бейім етеді. Осы кезеңде ауыз қуысындағы кез келген араласу дәрігермен жеке сөйлесуді талап етеді. Қиындық тек тамырлардың пішінімен ғана емес, жалпы жағдаймен, жүктілік мерзімімен, қатар жүретін аурулармен анықталады. Шешім әрқашан жеке: бір науқасқа сәйкес келетін нәрсе екіншісіне ұсынылмауы мүмкін. Дәрігер қауіптерді бағалап, уақытты таңдайды.

Араласу қашан кейінге қалдырылады

Дәрігер қатты ауырсыну кезінде нені шешеді

Жүктілік кезіндегі қатты ауырсыну — күтуге болмайтын жағдай. Дана тістің айналасындағы қабыну көрші тіндерге тез таралып, ісіну, дене қызуының көтерілуі, ауыздың ашылуының қиындауына әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайларда мәселе «жұлу керек пе, жоқ па» емес, «қалай қауіпсіз көмектесуге болады» дегенде. Дәрігер жүктілік мерзімін, жалпы жағдайды, сурет деректерін бағалайды. Кейде жедел қабынуды басу үшін ошақты ашып, дренаж салу жеткілікті, ал жұлуды кейінірек жасауға болады. Кейде тісті дереу алуға тура келеді — егер ол бұзылған, қозғалмалы болса немесе инфекция көзі болса. Анестезия жағдайға қарай таңдалады: заманауи препараттар жергілікті әсер етеді және ұрыққа маңызды мөлшерде өтпейді. Науқас дәрігерге жүктілік мерзімі, қабылдап жүрген дәрілері және аллергиялары туралы хабарлауы керек. Шешім барлық нұсқаларды талқылағаннан кейін бірлесіп қабылданады. Егер ауырсыну шыдамды болса, бірақ тіс бұзылған болса, дәрігер екінші триместрде жоспарлы жұлуды ұсынуы мүмкін — ұрық үшін қауіп төмен кезең. Кез келген жағдайда алдымен — қарап тексеру мен сурет, содан кейін — жоспар.

Күтуге болмайтын белгілер

Медициналық мекемені таңдау

Шұғыл жағдайда логика қарапайым: алдымен көмектің қолжетімділігі, содан кейін жағдайлар. Тәулік бойы жұмыс істейтін кабинеттер түнде қабылдайды, бірақ әрқашан томографы бола бермейді. Күндіз штатта хирургі және орнында диагностикасы бар клиниканы таңдаған дұрыс. Күрделі араласу болса — ретинирленген сегізінші тіс, киста, төменгі жақ каналының жақындығы — визуализация маңызды. Конустық-сәулелі томограф көлемді көрініс береді, 25× ұлғайтатын микроскоп хирургке өрісті дәлірек көруге көмектеседі. Алматыда қабылдауды МӘМС бойынша мемлекеттік емханалар мен жеке орталықтар жүргізеді. Телефон, сайт немесе қосымша арқылы жазылуға болады. Тікелей сұраңыз: кезекші хирург бар ма, суретті бірден жасай ма, қарау бағасы қанша. Жауаптар кез келген жарнамадан жақсырақ ұйымдастыру деңгейін көрсетеді. Егер жүктемеге байланысты бас тартса, көмек көрсететін ең жақын мекенжайды айтуды сұраңыз. Жеке анықтап алыңыз: сомаға анестезия, сурет және операциядан кейінгі қарау кіре ме.

Клиникаға не алып бару керек

Тәждің және түбірдің жай-күйін бағалау

Жүктілік кезінде сынған тісті абайлап қарайды: алдымен көзбен, содан кейін суретте. Конустық-сәулелі томограф көлемді көрініс береді, бірақ ол деректерсіз мүмкін болмаған кезде, тек клиникалық көрсетілімдер бойынша тағайындалады. Егер тәж қызыл иектен жоғары бұзылған, ал түбір бүтін болса, тісті сақтау мүмкіндігі бар. Жарық қызыл иектің астына кетсе немесе түбір бойымен жарылса, болжам нашар. Дәрігер шешеді: ол тіндердің жай-күйін, жүктілік мерзімін және жалпы жағдайды салыстырады. Кейде емдеу жеткілікті, кейде жұлу көрсетіледі. Егер жоспарда ретинирленген тісті жұлу тұрса, бағасы мен мерзімі алдын ала емес, тексеруден кейін талқыланады. Қызыл иек астындағы жасырын тіс жеке бағалауды қажет етеді: жүйкеге жақындығы, сүйектің қалыңдығы, жақтағы орны. Мұнда асығыстық зиян: дұрыс емес тактика қайта араласуға әкеледі.

Сақтау немесе жұлу

Дәрігерге барғанға дейінгі алғашқы көмек

Зерттеулер не дейді

Жүкті әйелдерді топтарға бөліп, біреулерінің тісін жұлып, екіншілеріне жұлмайтын тікелей зерттеулер дерлік жоқ. Себебі түсінікті: мұндай зерттеулерді этикалық тұрғыдан ұйымдастыру қиын. Сондықтан қорытындылар бақылауларға негізделеді. Оларда ауыз қуысындағы инфекция ошақтары емделген және емделмеген әйелдердің жүктілік ағымы салыстырылады. Жалпы көрініс мынадай: қызыл иектегі немесе тістегі асқынған қабыну процесі араласудың өзінен гөрі асқыну қаупінің жоғары болуымен байланысты. Сонымен қатар жұлу тәуелсіз қауіп факторы емес, көзді жою тәсілі екені атап өтіледі. Мерзімдер бөлек талқыланады. Жоспарлы араласулар үшін екінші триместр ең қолайлы деп саналады, бірақ бұл басқа кезеңдерде көмек көрсету мүмкін емес дегенді білдірмейді. Шұғыл жағдай туындаған кезде шешіледі. Түпкілікті таңдау әрқашан дәрігердің құзырында және клиникалық көрініске байланысты.

Инфекция ошағының қауіптері

Емделмеген тіс — бактериялар мен қабыну өнімдерінің тұрақты көзі. Ауыз қуысынан олар қан ағымына түседі, ал жүкті әйелде ол плацентамен байланысқан. «Ауыр тіс — ұрық патологиясы» деген тікелей байланысты ешкім дәлелдеген жоқ, бірақ бақылауларда ассоциациялар сипатталған. Қызыл иектегі және тамыр айналасындағы қабыну мерзімінен бұрын босану қаупімен және баланың туған кездегі салмағының төмен болуымен байланыстырылады. Логика қарапайым: процесс неғұрлым ұзақ және белсенді жүрсе, организмге жүктеме соғұрлым көп. Ауырсыну тамақтануға және ұйықтауға кедергі келтіреді, қызу көтеріледі, әйел өзін нашар сезінеді — бұл да жүктілік ағымына жанама әсер етеді. Сондықтан «шыдау немесе емдеу» деген мәселе әдетте емдеу пайдасына шешіледі. Егер құтқару мүмкін емес қираған тіс туралы болса, дәрігер сынған тісті жұлуды ұсынуы мүмкін, бұл ретте баға пациенттің бала күтіп жүргеніне байланысты болмайды. Нақты не істеу керектігін дәрігер түсірілім мен қарау бойынша шешеді.

Акушер-гинекологпен келісу

Жүктілік кезінде тісті жұлу — жүктілікті басқарудан бөлек жүргізілмейтін араласу. Акушер-гинеколог мерзімді, ағымның ерекшеліктерін, қабылданып жатқан дәрілерді және әйелдің жалпы жағдайын біледі. Стоматолог тістің жағдайын көріп, қанша күтуге болатынын түсінеді. Осы екі көріністі біріктіру қажет. Әдетте пациенттен қорытындыны немесе кемінде соңғы тексеру нәтижесін әкелуін сұрайды. Егер жүктілік үзілу қаупімен, жоғары тонуспен немесе басқа асқынулармен өтсе, мәселе ерекше мұқият шешіледі. Кейде араласу жағдай тұрақталғанша кейінге қалдырылады, кейде керісінше, кейінге қалдырылмайды. Әйел консультацияға дейін Алматыда тісті жұлу қанша тұратынын сұрайтын жағдайлар да болады — бірақ тәртіп керісінше: алдымен жағдайды бағалау, содан кейін шешім. Айқын қажеттілік болғанда, шешім қабылдауға акушер-гинекологтің қатысуы міндетті.

Кезекші клиникалардың жұмыс режимі

Кезекші кабинеттер тәулік бойы қабылдайды, бірақ түнде ауысым құрамы күндізгіден аз. Хирург орнында, анестезиолог — шақырту бойынша, ассистент пен медбике жұптасып жұмыс істейді. Сондықтан түнгі сағаттарда барлық жағдай қабылданбайды: шұғыл хирургия жасалады, ал жоспарлы араласулар таңға ауыстырылады. Әдетте алдын ала жазылу мүмкін емес — қабылдау өтініштер кезегі бойынша жүреді, ал түнде тірі кезек баяу жылжиды. Егер жағдай күтуге мүмкіндік берсе, ашылуға келу дұрысырақ: күндізгі ауысымда конустық-сәулелі томограф, 25× ұлғайтатын микроскоп және құралдардың толық жинағы қолжетімді. Түнде томограф, әдетте, пайдаланылмайды, шешім бұрын жасалған сурет бойынша немесе клиникалық көрініс бойынша қабылданады. Осыдан тактикадағы айырмашылық туындайды: күндіз таңдау кеңірек, түнде кезекшілік хаттамасымен шектеледі. Нақты түнде қолжетімді манипуляциялардың нақты тізімін қабылдау бөлімінің телефоны арқылы нақтылаған жөн — ол ауысым құрамы мен жүктемеге байланысты.

Түнгі өтініштер: шын мәнінде не болады

Күндізгі және түнгі қабылдауды салыстыру

Мерзімдер мен көрсетілімдер

Жүктілік мерзімі өзі стоматологиялық араласуға тыйым салмайды. Шешім клиникалық көрініске сүйенеді: ауырсыну сипаты, тістің және айналадағы тіндердің жағдайы, ісіну немесе температураның болуы. Екінші триместр жоспарлы процедуралар үшін тыныштырақ кезең болып саналады, бірақ бұл бағдар, ереже емес. Егер инфекция көзі белсенді болса, аптаға қарамастан кейінге қалдыру қауіпті. Қатты ауырсыну, іріңді процесс, тістің жарақаты — қолайлы мерзімді күтпей жүгінуге себеп. Қауіпке байланысты емес жоспарлы емдеу, әдетте, кейінге қалдырылады. Түпкілікті таңдауды дәрігер акушер-гинекологпен бірге жасайды. Қажет болғанда рентген іш пен жамбасты қорғаумен жүргізіледі. Араласу көлемін барынша азайтуға тырысады: ағымдағы міндетті шешу, қалғанын кейінге қалдыру. Егер жағдай тұрақты болса және шағымдар болмаса, профилактикалық тексеру жеткілікті.

Мамандармен келісу

Жүктілікті акушер-гинеколог жүргізеді, оның пікірі стоматологиялық емдеуді жоспарлау кезінде ескеріледі. Стоматолог жергілікті статусты бағалайды, гинеколог — жалпы жағдайды және акушерлік ахуалды. Олардың арасындағы ақпарат алмасу тәуекелдерді азайтады: мерзім, жүктіліктің ағымы, қабылданып жатқан дәрілер, қатар жүретін диагноздар белгілі. Егер үзілу қаупі, жоғары тонус немесе басқа асқынулар болса, тактика қайта қаралады. Кейде жазбаша қорытынды немесе телефон арқылы қысқа әңгіме жеткілікті. Пациентке алмасу картасын және соңғы тексерулердің нәтижелерін өзімен бірге алуға тұрарлық. Емшекпен емізу кезінде келісу тек процедураға ғана емес, қажет болған жағдайда дәрілерге де қатысты. Мұнда әмбебап схема жоқ: әр жағдай жеке талқыланады. Шешім ана үшін пайда мен ұрықтың жағдайын ескере отырып, бірлесіп қабылданады. Егер гинеколог нақты мерзімде араласуға қарсы болса, хирург оны тыңдап, күнді ауыстырады.

Қатты ауырсыну кезіндегі әрекеттер

Қатты ауырсыну — процестің белсенді екенін білдіретін белгі, күтуге болмайды. Алдымен — тыныштық, жұмсақ тағам, ыстық және суықтан бас тарту. Бетке жылы компресс қолданылмайды: іріңді процесс кезінде ол ісінуді күшейтуі мүмкін. Ауырсынуды басатын дәріні тек жүктілікті жүргізіп жатқан дәрігердің келісімімен ғана қабылдайды. Егер ауырсыну ісінумен, қызбамен, жұтынудың немесе ауыз ашудың қиындауымен қатар жүрсе, көмек шұғыл қажет. Мұндай жағдайларда кешігу емнің өзінен де қауіпті. Қабылдауға кез келген күні жазылуға болады, жұмыс кестесі науқасты ұзақ күттірмей қабылдауға мүмкіндік береді. Қарау кезінде дәрігер ауырсыну көзін анықтап, әрекет ету нұсқасын ұсынады. Кейде қабынуды басып, түбегейлі емдеуді кейінге қалдыру жеткілікті. Кейде дереу араласу көрсетіледі. Нақты не істеу — клиникалық көрініске байланысты.